Gezinsbegeleiding en gezinsgericht werken

Hulpverlenend werken met de cliënt in zijn context

Het begrip 'context'

We bedoelen hiermee de verschillende netwerken waarin mensen in relatie zijn. In de eerste plaats is dit hun gezin en hun familie. We denken hierbij aan invloeden van familierelaties uit het verleden die nog steeds een impact hebben, relaties in het huidige gezin en investeringen in de volgende generatie.
Verder werken we in een team, hebben we vrienden, behoren we tot een buurt en een sociale klasse, zijn we lid van een sportclub….
We kunnen niet niet in relatie zijn. Zodoende willen we (moeilijk) gedrag begrijpen in het licht van het netwerk van relaties waartoe we behoren.

Doelgroep

Deze tweejarige opleiding richt zich naar alle professionelen die in contact komen met mensen in moeilijkheden en hen een eind op weg willen helpen, rekening houdend met hun context.

Dit kunnen hulpverleners zijn die rechtstreeks het mandaat hebben om op regelmatige basis cliënten te begeleiden in hun psychische en relationele moeilijkheden en zij die in het bijzonder ook aan gezinsbegeleiding doen. We denken hierbij aan begeleiders uit de Bijzondere Jeugdzorg, dagcentrumbegeleiders, thuisbegeleiders, maatschappelijk werkers, pedagogen, opvoeders, ..., CLB-begeleiders, hulpverleners in CGG, ...

Ook professionelen die de cliënt willen helpen in zijn context vanuit een ander hoofdmandaat, komen aan hun trekken: OCMW-medewerkers, justitieel werkers (psychiatrisch), verpleegkundigen, palliatief verzorgenden, CAW-medewerkers (slachtofferhulp, bezoekruimte, ...), mensen uit het onderwijs (leerkrachten, leerlingenbegeleiders, zorgcoördinatoren, GON- en GOK-begeleiders, directies, ...), ...

Visie en methodiek

De methodiek die gebruikt wordt in de opleiding, is opgebouwd rond de helende kracht van de hulpverleningsrelatie. Als mens ontwikkelen we optimaal als we ons veilig verbonden voelen met anderen. Indien de context niet meer betrouwbaar is, lopen we kwetsuren op. Hiermee komt de cliënt bij ons aankloppen.
We gaan er van uit dat wat geschonden is in relaties enkel in relaties terug kan worden hersteld, liefst in die relaties waar het vertrouwen zoek is geraakt. Om daartoe in staat te zijn dient de cliënt herstellende ervaringen op te doen. De hulpverleningsrelatie die hij met de begeleider aangaat, is elke keer weer een kans daartoe. Het is hierbij van belang dat de cliënt zich wezenlijk erkend voelt in zijn geschonden vertrouwen, zijn pijn en in de manier waarop hij daar tot nog toe is mee omgegaan.
Daartoe dient de hulpverlener betrouwbaar aanwezig te zijn en de cliënt te durven aanspreken. Dat doet hij door authentiek en met respect terug te geven wat hij meent te ervaren in  het samenzijn met de cliënt. Hij let er hierbij vooral op dat de cliënt zich daarin herkent.

In deze ontmoeting is de persoon van de begeleider zijn belangrijkste werkinstrument. Ook hij verschijnt niet ongeschonden bij de cliënt. Omdat hij professioneel bezig is dient hij weet te hebben van zijn kwetsuren en hoe deze (soms remmend) werkzaam zijn in de helpende relaties die hij met cliënten aangaat. Daarom wordt hieraan veel aandacht gegeven in de opleiding.

Dit alles wordt theoretisch onderbouwd door de meest bruikbare inzichten uit verschillende  kaders (systeemdenken, contextueel denken, psychodynamica, gestaltpsychologie,…) toe te passen.

Onze visie is dat een mens en zijn context over voldoende competenties beschikken om aan de slag te gaan met nieuwe informatie en ervaringen die bij zijn ‘in de context zijn’ passen. We doen dus beroep op de eigen capaciteiten van de cliënt en zijn systeem.
Elke keer als we de cliënt op deze manier kunnen ontmoeten wordt er iets hersteld waarmee de cliënt verder kan, los van de frequentie en de duur van een begeleiding. Het is elke keer en overal de moeite.

1ste jaar

(17 dagen, incl. eindopdracht)

Module Systeemgeoriënteerde modellen (4 dagen)

In deze kernmodule worden verschillende modellen ervaringsgericht aangereikt om te leren kijken naar en te werken met wat zich voordoet in de hulpverleningsrelatie. Cliënten dragen hun context voortdurend met zich mee en presenteren die in de hulprelatie. We leren deze oppikken en bespreekbaar maken aan de hand van het gebeuren in het hier en nu.

• Algemene systeemtheorie
• Palo Alto:
  - communicatietheorie (Watzlawick)
  - overgangsfasen in gezinnen (Haley)
• Structurele benadering (Minuchin)
• Het sociaal-constructivisme :
  - de narratieve benadering
  - samenwerkingsgerichte werkwijzen

Module Hulpverleningsvaardigheden (4 dagen)

• Van oplossingsgericht naar procesgericht werken.
  Op zoek naar ontmoeting via zien wat er gaande is in de hulpverleningsrelatie (overdracht en tegenoverdracht).
• Bespreekbaar maken van wat er gaande is en erkenning in de hulpverleningsrelatie.
• Constructieve hypothesevorming als ontmoetingsproces.
• Invloed van de hulpverleningscontext: team, werkvorm, dienst, verwijzers, ...
• Integratieopdracht.

Module Leertherapie (4 dagen)

Vanuit het bewustzijn dat we als persoon deelnemen aan de hulpverleningsrelatie gaan we op zoek naar de kwetsuren en de patronen in de relaties van de hulpverlener en hoe deze een rol spelen in zijn hulpverlenend handelen. De integratieopdracht zal daartoe de aanzet vormen.

Module Supervisie (5 dagen, incl. eindopdracht)

De cursisten kunnen vanuit hun praktijkvragen werken aan de integratie van het geleerde en er hun houding en handelen als hulpverlener laten ondersteunen. De supervisiegroepen hebben een beperkt aantal van maximum zes deelnemers.
Het eindwerk sluit aan op de supervisie.

2de jaar

(17 dagen, incl. eindopdracht)

Module Ouder-Kind-relatie (4 dagen)

We lichten de theorie van de contextuele hulpverlening (Ivan Boszormenyi-Nagy) toe, met toepassingen in de praktijk. We besteden tevens aandacht aan de psychologie van ouderschap (Van Der Pas).

Module Leertherapie (4 dagen)

Elke deelnemer brengt ook zijn eigen gezin van herkomst in om zich meer bewust te worden van het eigen handelen als hulpverlener in relatie tot de eigen gezinsachtergrond. We wenden de methodiek van het situationeel werken met een genogram aan.

Module Hulpverleningsproces (keuze) (4 dagen)

Het gaat hier om een training van een samenwerkende attitude van de gezinsbegeleider/gezinswerker aansluitend bij het hulpverleningsproces: zien en omgaan met wat gebeurt in de hulpverleningsrelatie, aangaan van een helpende dialoog, duidelijk en betrouwbaar kunnen omgaan met de grenzen van het mandaat, verwachting van actie door de cliënt naar zijn context, meerzijdige partijdigheid, evalueren, afsluiten en doorverwijzen.

Module Supervisie (5 dagen, incl. eindopdracht)

Aan de hand van eigen praktijkvragen werken we aan integratie van het geleerde en geven een kritische reflectie op de eigen houding als hulpverlener. Het eindwerk sluit aan op de supervisie.

Literatuur en eindwerk

Er is een opgave van verplichte literatuur en er worden artikels ter beschikking gesteld. Zowel op het einde van het eerste als van het tweede jaar maakt de deelnemer een eindwerk waarin de aangeboden stof  verwerkt en geïntegreerd is. Dit eindwerk sluit aan bij de module "supervisie".

De modules van 4 dagen geven de groepsbijeenkomsten weer: daarbovenop dien je minimaal 1 dag per module te voorzien voor geleide oefeningen en opdrachtverwerking, en eventuele huiswerkgroepen en integratieopdrachten.

Het volgen van de volledige cyclus geeft recht op een officieel erkend certificaat Hoger BeroepsOnderwijs.

Praktisch

Lesdata/lesmoment

Donderdag van 9 tot 17 uur
Start 1ste jaar: 16/09/10. Opleidingsrooster 1ste jaar (pdf, kb)
Start 2de jaar : 09/09/10

Opleider(s)

Opleidingsverantwoordelijke: Eddy Vandersteene.
Opleiders: Eddy Vandersteene, Paul Heyndrickx, Els Van Den Berghe, Yvette Desmet, Ief Barbier, Christa Claeys.

Kostprijs

€760 per jaar

Cursuscode: GZB

Inschrijven

• Na instapgesprek op 01/06/10, 01/07/10 of 30/08/10.
• Het aantal inschrijvingen is beperkt. De datum van uw aanmelding is bepalend.
• Certificaatgericht: kies je voor een certificaatgerichte deelname, dan engageer je je voor het totale opleidingstraject van 34 dagen.

Toelatingsvoorwaarden (specifiek)

• Diploma menswetenschappelijk, agogisch, sociaal of paramedisch hoger onderwijs.
• 2 jaar ervaring in begeleidings-, hulpverlenings- of opvoedingswerk.